İçten yanmalı motorlarda yakıt enerjisinin sadece %35?i verimli olarak kullanılmaktadır,geri kalan ise sürtünme,ısı ve motor içindeki hava sebebiyle kaybedilmektedir.
Depodaki yakıtın %60?ı motor sürtünmesine,pompalama kaybına ve motor gücüyle açığa çıkan ısıya harcanmaktadır.Şehirde sıkışık trafikte %20?lik kısmı harcanır.Aracın çalışma ve konfor aksamları bu enerjinin yine bir bölümünü alır.

Böylece hareket için enerjinin %18?den biraz daha fazla bir kısmı kalmış olur. Güç aktarım organlarındaki sürtünmeye de %5?lik bir kısım harcandığı düşünülürse aracın yolda ilerlemesi için bize kalan enerji sadece %13 olur. Fizik kanunları tüm bu kayıp enerjilerin ortadan kaldırılmasına izin vermese de bunların oldukça önemli oranlarda azaltılması mümkündür.

Yakıtımızın %12.6? lık bölümünden %5.8?i hızlanmaya, %2.6?sı hava direncine ve kalan kısmı da yuvarlanma direncine gider. Dur-kalk hareketinin sıklıkla yapıldığı şehir içi kullanımda hızlanma en önemli ihtiyaçtır ve bunu yuvarlanma direnci ve hava sürtünmesi takip eder. Şehir dışı yüksek hızda kullanımda ise (otoyollarda) bu sıra tersine döner ve en önemli etken hava sürtünmesi olur. Yüksek dayanıma sahip hafif metallerin kullanılmasıyla araç ağırlığının azaltılması, aracın şeklinin hava sürtünmesini düşürecek şekilde tasarlanması ve gelişmiş lastik tasarımları ile yuvarlanma direncinin azaltılması ile %20-30?lara varan oranlarda enerji tasarrufu sağlanması olanaklıdır.

Ön camın patlaması

Seyir halinde ön camın patlaması halinde öncelikle sağ ve sol aynalar yardımıyla mümkün olan en kısa sürede aracınızı sağ yolun sağ tarafına park edin.Flaşörleri yakarak araçtan dikkatlice dışarı çıkın.Aracın ön konsolunda bulunan cama yakın havalandırma deliklerine cam parçalarının bu kısımlara düşmesini engelleyecek bez veya gazete parçaları koyun.Sonra sert bir cisimle içeriden camı kırın,cam lastiğini dikkatlice çıkarıp temizleyin ve bu biçimde bagaja koyun çünkü cam lastiği tekrar kullanılabilir,kullandığımız bez veya gazete parçalarını bir torba içine koyarak yakındaki bir çöp bidonuna atın ve en yakın cam tamircisine doğru yavaşça hareket edin.

Lastik patlaması

Eğer ki aracın arka lastiklerinden biri patlarsa aracın arkası sağa veya sola doğru kaymaya başlar,ön lastiklerden biri patlarsa mümkünse az fren kullanılması gerekir,ön lastiklerden biri patlarsa araç patlayan lastiğin yönüne kuvvetlice çekilir ve bu durumda sürücünün yapması gereken aracı direksiyonla düz doğrultuda tutulması gerekir ve frene yavaşça basarak aracın durdurulması sağlanmalıdır.

Sudan geçiş

Su birikintilerinden,dere ve nehirlerden geçerken öncelikle aracın hızı mümkün olan en düşük hıza çekilmelidir,normal bir binek otomobil 30 cm?e kadar rahatça sudan geçebilir,bu derinliğin üstünde olan su birikintilerinde bujiler ve distrübitörlere su kaçarak motor durabilir.

Araçlarda yangın riski

Araçlarda yangının başlama şekli buharlaşan benzinin tutuşarak alev alması ve bu alevin depoya sıçramasıdır.Araç alev aldıktan bir süre sonra patlama meydana gelebilir.Eğer ki aracın herhangi bir yerinde duman tespit edilirse hemen araç durdurulmalı ve kontak kapatılmalıdır fakat bu esnada direksiyonun kilitlenmemesi gerekir.( Direksiyon kilitlenirse aracı gerektiği zaman istediğimiz yöne itemeyiz).Sürücüden başka yolcu varsa araçtan hemen dışarı çıkarılmalıdır,motor kaputu kısmen açılmalıdır ki alevin büyümesi önlensin.Mümkünse akü kutup başları sökülmeli ve yangın söndürücüyle müdahale edilmelidir,eğer ki tüp yoksa alevin oksijen almasını engelleyebilecek battaniye gibi örtüler kullanılmalıdır.

Aracın yokuşta geriye kayması

Kayma esnasında ayağın yavaşça gazdan çekilmesi ve araç yola tutununca yavaşça tekrar gaza basılması gerekir.Savrulma olmaması için kayma yönüne doğru direksiyonu cevirin ve aracın kızaklamaması için frene basmayın.

Çoğu sürücü havayastığı kullanımında yeterli bilgiye sahip değil,bu da güvenlik önlemi için araçlarda bulunan aksamların yeterli kullanılamaması sorununu da yanında getiriyor.
Hava yastığı yastığı öncelikli olarak ölümlü kazaların oluşumunu engellemek ve çarpışma halinde sürücü ve araç içindekileri korumak için çeşitli aksesuarlar geliştirilmiştir.
Bu aksesuarların başında havayastığı gelmektedir fakat havayastığı tek başına bir koruyucu değildir,emniyet kemerine bağlı çalışan bir aksesuardır.Emniyet kemeri takılı olmadığı zaman havayastığı açılma şekline göre yaralayıcı bir aksesuar haline gelir.
Hava yastığı her çarpışmada açılan ve yolcuları her zaman koruyan bir system değildir.

Doğru bilinen yanlışlar

* Araca yandan gelen darbelerde ön havayastıkları açılmaz,eğer varsa yan havayastıkları da önden gelen darbeler sonucu açılmaz.
* Arkadan alınan darbelerde havayastıkları açılmaz.
* Araç takla attığı zaman havayastıkları açılmaz.
* Araca üstten gelebilecek darbeler sonucunda havayastıkları açılmaz..
* Aracın kontağı kapalıyken havayastıkları açılmaz.
* Havayastıklarının önceliği ilk çarpma anındaki şiddeti azaltmaktır.
* Havayastıkları göz açıp kapayınyacaya kadar açılır ve hemen ardından söner.

LASTİK TİPLERİ

Lastik, araç ve aracın üzerinde bulunduğu yol arasında hava yastığı görevini üstlenir. Esnek bir yapıya sahip olan lastik, değişik doğal ve yapay kimyasal maddeler ile güçlendirilmiştir. Hava yastığı olarak da tanımlanabilen lastiklerin içine sıkıştırılan hava iki durumda bulunmaktadır. Hava, eğer bir iç lastik içinde bulunuyorsa, iç lastikli (tube-type), özel bileşimli hava sızdırmaz tabaka ile kaplanmış karkas yapı içinde bulunuyorsa iç lastiksiz (tubeless) adını alır.

LASTİK LİSANI

Sırt : Farklı desen yapısına sahip, lastiğin yol ile temasını sağlayan dış kısmıdır. Omuz : Sırt ve yanak arasında kalan kısımdır. Yanak: Lastiğin, topuk ve omuz arasında yer alan ve üzerinde tanıtıcı bilgilerinin bulunduğu kısımdır. Topuk: Lastik ile jantın temasını sağlayan, çelik teller ile güçlendirilmiş kısmıdır.

ÜRETİCİLERİN LASTİK KULLANIMI İÇİN GENEL ÖNERİLERİ

- Rot ve balans ayarının düzgün ve lastik hava basınçlarının gerektiği gibi olmasına özen gösterilmelidir. Aksi takdirde sürüş güvenliğiniz, araç hakimiyetinin kaybolması vb. sebeplerle tehlikeye girebilir. Ayrıca, lastiklerin erken aşınmasına neden olabilir.
- Lastik sırtında bulunan desen arasındaki dış derinlik 1.6mm?nin altına düşmüş ise, artık yenileme zamanı gelmiştir. Lastiklerinizi, güvenliğiniz için değiştirmeniz gerekir.
- Bozuk, çukurlu ve taşlı yüzeylerde hız yapmaktan kaçınılmalıdır. Mümkün olduğu ölçüde yavaşlamaya çalışın. Çukur üzerindeyken, ayağınız fren pedalında basılı olmasın. Böylece lastik darbeyi tek noktadan almamış olur.
- Özellikle araç yüklü iken, yük dağılımının dengeli ve lastik hava basıncının 1-2 psi fazla olmasını sağlayın. Uzun yolculuk öncesi stepnenin hava basıncını ve tüm lastiklerin muayenesini ihmal etmeyin. - Lastik değişiminde bijon somunlarının gerektiği kadar sıkılmış olması gerekir. Aksi taktirde gevşek somunlar, sürüş güvenliğiniz kadar lastiklerin ömrünü de azaltır.
- Supap kapakları, lastik supaplarını pas, toz ve topraktan korumaktadır. Bu sebeple, her lastik üzerinde supap kapağı bulunduğundan ve görev yaptığından emin olun. - Lastik üreticisinin belirlediği lastik taşıma kapasitesi ve hız limitlerini öğrenin. Çabuk ısınmalardan ve hızlı aşınmalardan korunmak için bu değerleri kesinlikle aşmayın. - Araca binip yola çıkmadan önce, her lastiği muayeneden geçirip, önceki kullanımınızdan kaynaklanmış her hangi bir hasar olup olmadığını kontrol edin. - Farklı marka veya farklı desende lastik kullanmakta ısrar ediyorsanız, bu farklı lastiklerin aynı dingil üzerinde olmasına dikkat edin. Bu durum araç ve lastik kullanım verimliliğini olumsuz etkileyecektir. - Lastik basınç kontrolleri lastik soğukken yapılmalıdır. Lastik içindeki havanın ısınma nedeniyle genleşmesi ve basıncının artması kontrolü zorlaştırır. Lastik hava basınçları mümkün olduğunca sık (en geç iki haftada bir ) kontrol edilmelidir. Bu aynı zamanda her lastiğin periyodik muayeneden geçirileceği anlamına gelir. Isınmış lastiğin şişirme basıncının düşürülmesi lastikte iç hasarlara yol açabilir. Soğuk, karlı ve buzlu havalarda, lastik hava basınç ayarlarını muhafaza edin, lastik havalarını indirmeyin. - Lastiklerin zamanla aşınması kaçınılmazdır. Düzgün aşınma ve uzun ömürlü olmaları için lastiklerin yerlerini her 10000 km?den sonra değiştirin. - Yeni dış lastik için mutlaka yeni bir iç lastik kullanın. - Lastik ve jant uyumunun tam olması gerekir. Bu konuda üretici firmaların denklik çizelgeleri size yardımcı olacaktır. - Lastiklerinizi, kaldırım veya yabancı pürüzlü yüzeylere sürtmekten kaçının. Aksi takdirde fark etmediğiniz ve karkas üzerinde oluşabilecek küçük bir hasar, önemli olumsuz sonuçlara yol açabilir. - Lastiğinizin ömrünü uzatmak için, aracınızı her yıkama sırasında su ve sabun kullanarak lastiklerinizi fırçalayın. Uzun süreli park etme durumu ve zararlı kimyasal maddelerin lastik ile teması da hasara yol açabilir. - Araç el kitabında yer alan ve amaca uygun desenli lastikler kullanılmalıdır.

Araç kullanımı için en zor dönem kış aylarıdır;soğuk hava aracın düzgün çalışmasını ve çekişini sınırlandırır.Kış aylarında oluşan çukurlar amortisör ve tekerleklere ciddi zarar verir.Küçük çakıl taşları ve tuz aracın boyasına zarar vererek paslanmaya sebep olur.Bu kötü etkileri birkaç basit metotla önleyebiliriz.
Türkiye?de maalesef ki kar lastiği ve zincir kullanımı pek yaygın değil.Aşırı soğuk iklimde bulunan veya bu bölgeler seyahat edecek sürücüler araçlarında mutlaka zincir bulundurmalıdır.Zincir takılması gerekmeyen zamanlarda kar lastiği de güvenli sürüş sağlayabilir.Ancak bazı kalitesiz zincirler lastikte sorun yaratarak parçalanmaya sebep olabiliyor bu sebepten sürücüler zincir takmayı pek istemiyor ve bu da ciddi kazalara sebebiyet veriyor. Kışın oluşan kazaların çoğu buzlanma,sis ve yağış sebebiyle meydana gelmektedir.Bu gibi hava koşullarında sürücüler araçlarında mutlaka zincir,takoz,çekme halatı bulundurmalıdır.Özellikle yağmur ve kar fırtınası durumunda sürücülerin biraz daha fazla dikkatli olması gerekir. Soğuk havalarda donmayı engellemek için aracın el freninin çekilmemesi gerekir,kapı kolları,dikiz aynaları ve antenler de vazelinle silinmelidir.Cam silecekleri donma sebebiyle işlemez haldeyse cama kesinlikle sıcak su dökmemek gerekir,normal ısıdaki çeşme suyu çabuk etki göstermese de iyi bir buz çözücüdür,donma olmadan engellemenin en kolay yolu aracın camının antifrizle silinmesidir.Aracın içinden buğu yapmasını engellemenin en kolay yolu ise camın sıvı sabunla silinmesidir.Yola çıktığımızda yapmamız gereken ise sadece önümüzdeki araca değil iki araç öne sağ ve soldaki araçlara da odaklanmalıyız,radyo,kalorifer gibi donanımlara bakarak değil el yordamıyla kullanmalıyız,aracı gayet yavaş kullanarak mutlaka kısa farlarımız açık halde seyahat etmeliyiz. Yavaşlamak için tercihimiz fren yapmak değil vites küçültme olmalıdır,bu tip havalarda benzin deposu daima yarıdan fazla dolu olmalıdır,araç kullanma süresi 5 saati geçmemelidir.

- Sürücünün kazadan kurtulmasını öncelikli yolu kaza olabileceği konusunda öngörüde bulunmaktır.Bu sebeple öncelikle öndeki araçla olan takip mesafesini korumak gerekir,manuel araç kullanan sürücüler debriyajı dikkatli kullanmalı,pedala sertçe basmamalıdır,otomatik araç kullanan sürücülerse verimli biçimde hızlanmadan pedalın sonuna kadar basmamalıdır.
- Karlı veya buzlu bir yokuştan inerken mümkün olduğunca debriyaj freninden yararlanılmalı,aralıklı olarak fren pedalına hafifçe basmalıdır.
- Sileceklerin donup cama yapışmasını önlemek için silecekler ve cam arasına karton konulması yararlı olacaktır.
- Araçta camlarda buharlanma görüldüğü zaman yan camlardan biri çok hafif aralayın,havalandırmayı en yüksek sıcaklığa getirerek fanı da en yüksek hıza getirin.
- Acil durumlar için araçta mutlaka çekme halatı,el feneri ve sizi soğuktan koruyabilecek eldiven ve kalın giysiler bulundurun.
- Patinaj riskini azaltmak için öndeki aracın izini takip edin.
- Eğer aracınızı kar yağışlı havada açık alana park edecekseniz kürek,buz kazıyıcı ve buz çözücü spreyleri aracınızda bulundurun.
- Yolda kalma ihtimalini düşünerek açlık bastıran ve enerji veren gıdalardan aracınızda bulundurun(örn: bir paket çikolata)

KARLI HAVALARDA ARAÇLARDA BULUNMASI GEREKEN MALZEMELER

- Karlı havalarda mutlaka zincir,çekme halatı ve takoz araçlarda bulundurulmalıdır.Aracın kar üzerinde tutunmasını zincir sağlar ancak zincirin lastiklere düzgün biçimde takılması gerekmektedir Zincir takarken unutulmaması gereken en önemli nokta zincirdeki baklalardır,bu baklalarının tümünün aynı yönde durması ve hiçbir şekilde dönmemesi gerekir.,bu şekilde takılmazsa zincir biraz yol alındıktan sonra kopabilir.Kolayca zinciri takmak için çelik tel veya halatın lastiğin üst tarafından geçirilmesi gerekir ardından bağlantıyı sağlayan kancaların takılması ve gergiyi sağlayan lastikle sabitlenmelidir.Zinciri lastiğe taktıktan sonra araç birkaç yüz metre hareket ettirilerek oluşan boşluk ve gergileri yeniden ayarlayarak en güvenli şekilde yola devam edilmelidir.
- Aracın camlarını kar ve buzdan temizlemek için ısıtıcı ve her zaman yardımcı olmayabilir.Bir buz kazıyıcı ve buz çözücü kar ve buzu daha sağlıklı bir şekilde camdan uzak tutabilir.
- Sert kar ve buz silecek lastiğinizin cama temas eden bölümünü hasara uğratabilir,bu sebepten yanınızda yedek silecek lastiği bulundurursanız yararınıza olabilir.
- Aşırı soğuklarda akü dayanıksızlık gösterebilir ve akü boşalabilir bu sebepten yanınızda bulunacak bir akü güçlendirme kiti size yardımcı olabilir.
- Normal zamanda otomobilde yakıt borusunda biriken nem soğuk havalarda donabilir.Yakıt deposuna düzenli olarak konulan antifriz yakıt borusunda nem oluşmasını engeller.
- Bu önlemlerin hepsini almış da olsanız yine de soğuk havada yolda kalabilirsiniz,bu şekilde yolda kalındığında soğuktan korunmak için araçta battaniye,kalın giysiler ve fener bulundurulmalıdır.

KARLI HAVADA SÜRÜŞ

Sürüş pozisyonu

Karlı havalarda araç kullanırken ilk dikkat edilmesi gereken sürüş esnasında ani manevralardan kaçınmaktır.Fren pedalına hafifçe basılmalı,gaz pedalına ani şekilde basılmamalı,sert direksiyon hareketlerinde bulunulmamalıdır.Zeminin kaygan olduğunu Çekiş lastiklerinin patinaj yapması ve direksiyonun aniden boşalmasıyla anlayabiliriz.

Öndeki aracın takibi

Öncelikle takip mesafesinin iki katına çıkarılması gerekir.Debriyaj yumuşak kullanılmalıdır pedal sertçe bırakılmamalıdır.Yokuş çıkarken aracın devrini yükseltmeden vites değiştirilmesi ve sert olmayan hızlanma patinajı engeller,yokuş inerken ise mümkünse debriyaj freni kullanılmalıdır.Kontrol sürücünün elinde bulunmalıdır.

Gör ve görül?

Aşırı soğuklarda silecek ve cam arasına karton koymak en kolay yöntemdir.Motorun ısınması için beklemek yerine aracın hareket ettirilmesi daha sağlıklı bir yöntemdir. Araçta buhar problemi olursa yan camlardan birini hafifçe açılması,havalandırmanın en son konuma getirilip fandan sıcak hava üflenmesi bu sorunu giderecektir. Buzlanma ve kar sebebiyle far ve stopların etkisi oldukça düşebilir,bu olaya engel olmak için araca binmeden önce kar ve buz sökücülerle bu temizlik yapılmalıdır. Karanlık bir yerde aracın kalması ihtimaline karşılık bir el feneri size yardım edebilir,piyasada bulunan donma engelleyici ürünlerle kapı kilit ve fitillerinin donması engellenebilir